ჯანსაღი ცხოვრების პორტალი
ფიზიკური ვარჯიშის ხანმოკლე პერიოდმა შეიძლება თქვენს ტვინში აქტივობის „ტალღები“ შექმნას, რაც მოგონებების შენახვასა და აღდგენაში დაგეხმარებათ. თემაზე BBC წერს და აღნიშნავს, რომ მეხსიერება შეიძლება ძალიან არასტაბილური იყოს – იქნება ეს ადამიანების სახელების დამახსოვრების მცდელობა, მაღაზიიდან საჭირო ნივთების სიის გახსენება თუ მნიშვნელოვანი გამოცდისთვის ან სამუშაო გასაუბრებისთვის მომზადება. ინფორმაცია, რომელიც ერთ წუთს თავში გქონდათ, მეორე წუთს შეიძლება, თავიდან ამოგივარდეთ.
მაგრამ არსებობს მარტივი გზა, რომლითაც შეგიძლიათ მყისიერად გააძლიეროთ თქვენი მეხსიერება ახალი ინფორმაციის სწავლისას – რამდენიმე წუთით ახვიდეთ ველოსიპედზე ან სწრაფად იაროთ.
კვლევები აჩვენებს, რომ ჩვენ შეგვიძლია გავაუმჯობესოთ მეხსიერება აერობული ვარჯიშით ან კარდიოთი.
დიდი ხანია ცნობილია, რომ ვარჯიში აძლიერებს შემეცნებას. ფიზიკური აქტივობა აუმჯობესებს იმას, თუ რამდენად კარგად ვასრულებთ დავალებებს და ასევე აძლიერებს ტვინის იმ უბნებს, რომლებიც დაბერების მიმართ მგრძნობიარეა, პოტენციურად კი ანელებს შემეცნებითი დაქვეითების პროცესს.
ფიზიკურ ვარჯიშს ასევე შეუძლია გააძლიეროს ტვინის ის უბანი, რომელიც მნიშვნელოვანია მეხსიერებისთვის – ჰიპოკამპი, რის გამოც მას შეუძლია დადებითი გავლენა მოახდინოს ჩვენს მეხსიერებაზე. მაგალითად, კვირაში რამდენჯერმე ზომიერი ვარჯიში ზრდის ჰიპოკამპის ზომას. სხვა კვლევებმა აჩვენა, რომ სწავლიდან ოთხი საათის შემდეგ სეირნობა აუმჯობესებს მეხსიერების შენარჩუნებას და შემდგომ აღდგენას იმისგან განსხვავებით, როცა ვარჯიშს მაშინვე ვიწყებთ. ამასთან, აღმოჩნდა, რომ გაჭიმვის ვარჯიშები არ უწყობს ხელს მეხსიერების გაუმჯობესებას.
ნეირომეცნიერები დააკვირდნენ 14 ადამიანის ტვინს ვარჯიშის დასრულებისთანავე და დააკვირდნენ უჯრედების ელექტრული აქტივობის მცირე აფეთქებებს. ეს „ტვინის ტალღები“ ფენომენია, როდესაც მრავალი ნეირონი ერთად აქტიურდება, ამბობს მიშელ ვოსი, აიოვას უნივერსიტეტის ნეირომეცნიერი, რომელიც კვლევას ხელმძღვანელობდა. ისინი მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ იმაში, თუ როგორ ინახავს ტვინი მოგონებებს ძილისა და მშვიდი დასვენების პერიოდებში.
მეცნიერთა ჯგუფი მონაწილეთა ტვინს აკვირდებოდა, რათა ენახა, რა მოხდებოდა აქტივობის მოკლევადიანი აფეთქების შემდეგ. მათ აღმოაჩინეს, რომ ვარჯიშის შემდეგ ჰიპოკამპში, ისევე როგორც სხვა ადგილებში, რომლებთანაც ჰიპოკამპია დაკავშირებულია, ტალღები იზრდებოდა. მკვლევარები თვლიან, რომ ეს ტვინს „მოგონებების კონსოლიდაციაში“ ეხმარება. „ეს იმპულსები ასევე უფრო ზუსტად იყო სინქრონიზებული ტვინის დანარჩენ ნაწილში ნერვულ აქტივობასთან“, – ამბობს ვოსი.
ვოსი იმედოვნებს, რომ ეს ნაშრომი ხელს შეუწყობს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის შესახებ ფიზიკური აქტივობის შესახებ ინფორმაციის გადახედვას და ასევე დაგვეხმარება დაბერებაზე უკეთესად დაფიქრებაში, განსაკუთრებით იმის გათვალისწინებით, რომ მეხსიერებისთვის მნიშვნელოვანი უბნების გაძლიერება ხელს შეუწყობს ტვინის დაცვას კოგნიტური დაქვეითებისგან.
ამავდროულად, ჩვენ ვიცით, რომ რეგულარული აქტივობები ტვინისა და სხეულისთვის სხვა სარგებელსაც გვთავაზობს. კვლევები აჩვენებს, რომ ვარჯიშს შეუძლია გააუმჯობესოს კონცენტრაცია ვარჯიშიდან ორ საათამდე, ასევე მყისიერად გაზარდოს „კარგი განწყობის“ ჰორმონის, დოფამინის დონე.
* * *
სტატიაზე ყველა საავტორო უფლება დაცულია. მისი სრულად ან ნაწილობრივ გამოქვეყნების შემთხვევაში მის დასაწყისში მიუთითეთ – ” წყარო: www.goodlife.ge ”
