ჯანსაღი ცხოვრების პორტალი
ახალი მიმოხილვითი კვლევის მიხედვით, ასაკის მატებასთან ერთად ჯანმრთელობის, ფიზიკური ძალის, გონებრივი სიფხიზლისა და დამოუკიდებლობის შესანარჩუნებლად ადამიანების უმეტესობას შესაძლოა უფრო მეტი ფიზიკური აქტივობა და ცილა სჭირდებოდეს, ვიდრე დღეს არსებული მინიმალური რეკომენდაციები ითვალისწინებს. მიზანი არა „იდეალური სხეულის“ შექმნა, არამედ ჯანმრთელი და აქტიური ცხოვრების ხანგრძლივად შენარჩუნებაა.
რას ამბობს კვლევა?
ჟურნალში Frontiers in Nutrition გამოქვეყნებული ნაშრომი ამტკიცებს, რომ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის რეკომენდაციები ძირითადად დეფიციტის თავიდან აცილებაზეა ორიენტირებული და არა იმაზე, თუ როგორ მიაღწიონ ადამიანებმა ცხოვრების საუკეთესო ხარისხს, დამოუკიდებლობასა და ხანგრძლივ ჯანმრთელობას. კვლევა განიხილავს რამდენიმე მნიშვნელოვან კითხვას:
რამდენი ცილა სჭირდება რეალურად ადამიანს?
რომელი ტიპის ვარჯიშია ყველაზე სასარგებლო?
რას აჩვენებს ამ საკითხებზე თანამედროვე სამეცნიერო მტკიცებულებები?
კვლევის ავტორის, Chris Macdonald-ის თქმით, მზარდი სამეცნიერო მტკიცებულებები აჩვენებს, რომ ბევრ ადამიანს ამჟამინდელ რეკომენდაციებზე მეტი ფიზიკური აქტივობა და ცილა შეიძლება სჭირდებოდეს.
ვარჯიში და ჯანსაღი დაბერება
კვლევის მიმოხილვის თანახმად, რეგულარული ფიზიკური აქტივობა დაკავშირებულია:
სიკვდილიანობის დაბალ რისკთან;
უკეთეს ფსიქიკურ ჯანმრთელობასთან;
კოგნიტური ფუნქციების გაუმჯობესებასთან;
ასაკთან დაკავშირებული ფუნქციური დაქვეითების შენელებასთან.
მტკიცებულებები ასევე მიუთითებს, რომ აერობული აქტივობების (სეირნობა, სირბილი, ველოსიპედი) და ძალოვანი ვარჯიშების კომბინაცია განსაკუთრებით ეფექტურია.
ცილის მიღება: მინიმუმზე მეტი
სტატიაში აღნიშნულია, რომ არსებული ბრიტანული რეკომენდაციები ძირითადად გათვლილია უმოძრაო ცხოვრების წესის მქონე ადამიანებში ცილის დეფიციტის თავიდან ასაცილებლად. თუმცა ახალი კვლევები მიუთითებს, რომ ფიზიკურად აქტიურ ადამიანებს, ხანდაზმულებს, ორსულ ქალებს შესაძლოა მნიშვნელოვნად მეტი ცილა სჭირდებოდეთ.
ასევე, მაღალი ცილის შემცველი კვება შეიძლება ხელს უწყობდეს ცხიმის შემცირებას, რადგან ზრდის დანაყრების შეგრძნებას და ენერგიის ხარჯვას საჭმლის მონელების პროცესში.
საჭიროა თუ არა ხორცი?
კვლევის მიხედვით – არა. კარგად დაგეგმილი მცენარეული კვებაც შეიძლება უზრუნველყოფდეს საკმარის ცილას. ამის მაგალითად მოჰყავთ ვეგანი ძალოსნები და ბოდიბილდერები, რომლებიც წარმატებით ინარჩუნებენ მაღალ ფიზიკურ შესაძლებლობებს მცენარეულ დიეტაზე.
„ოპტიმალური ჯანმრთელობა“ და არა მხოლოდ დაავადების თავიდან აცილება
ავტორი მიიჩნევს, რომ რეკომენდაციები უნდა გაფართოვდეს და ადამიანებს მიეწოდოთ ინფორმაცია არა მხოლოდ დაავადებების თავიდან ასაცილებლად, არამედ იმისთვისაც, რომ შეინარჩუნონ ფიზიკური ძალა, მოძრაობის უნარი, გონებრივი სიფხიზლე და დამოუკიდებელი ცხოვრება ხანდაზმულ ასაკშიც.
მისი აზრით, მაღალი ინტენსივობის ვარჯიში და ცილით მდიდარი კვება მხოლოდ ბოდიბილდინგთან არ უნდა ასოცირდებოდეს. მათი მთავარი სარგებელი არის ჯანმრთელი და აქტიური ცხოვრების ხანგრძლივობის გაზრდა, რათა ადამიანმა ასაკის მატების შემდეგაც შეძლოს შვილიშვილებთან თამაში, ყოველდღიური საქმეების დამოუკიდებლად შესრულება და გონებრივი აქტიურობის შენარჩუნება.
მოკლე დასკვნა: კვლევის ავტორი ამტკიცებს, რომ ჯანმრთელობის ოფიციალური რეკომენდაციები ძირითადად „მინიმალურ ზღვარს“ აღწერს. თანამედროვე მონაცემები კი მიუთითებს, რომ უფრო მაღალი ფიზიკური აქტივობა და ცილის მიღება ბევრ ადამიანს დაეხმარება უკეთეს ჯანმრთელობაში, უფრო ხანგრძლივ დამოუკიდებლობასა და ცხოვრების უკეთეს ხარისხში.
* * *
სტატიაზე ყველა საავტორო უფლება დაცულია. მისი სრულად ან ნაწილობრივ გამოქვეყნების შემთხვევაში მის დასაწყისში მიუთითეთ – ” წყარო: www.goodlife.ge ”
